Trochę historii...

Małomice
 

Kościół Barokowy został zbudowany w 1732 roku jako zbór ewangelicki z fundacji ówczesnych właścicieli dóbr małomickich. Nieużytkowany po II wojnie światowej uległ częściowej dewastacji. Po przejęciu przez parafię kościoła polsko-katolickiego został wyremontowany w latach 1982-1984. Jest to barokowa budowla, murowana z cegły, założona na rzucie ośmiokąta z pięcioboczną absydą od zachodu i kolistą klatką schodową, częściowo wtopioną w mur północno-zachodniej ściany. Wnętrze jest nakryte kopułą z latarnią. Elewacje rozczłonkowane pilastrami oraz hemisferycznymi niszami. Dach mansardowy z ośmioboczną latarnią, zwieńczoną baniastym hełmem. Wewnątrz zachowało się kilka kamiennych płyt nagrobnych, m.in. gotycka z 1414 roku oraz szereg renesansowych z drugiej połowy XVI wieku z płaskorzeźbami przedstawiającymi postacie rycerzy z rodu Kotwiczów i Miliczów.
Podworski park krajobrazowy z licznymi okazami starodrzewia jest położony w północno-zachodniej części miasteczka. Dawniej w sąsiedztwie parku był usytuowany pałac z końca XVII wieku, wzorowany na rezydencji Lubkowiców w Żaganiu. Został on zniszczony w czasie ostatniej wojny. Dawny folwark był zlokalizowany przy dzisiejszej ulicy Kościuszki. Na jego terenie znajdują się dwa budynki gospodarcze z początku XIX wieku. Są to długie budowle parterowe, nakryte dachami naczółkowymi.

Janowiec

Zamek jest położony nad strumieniem, w pobliżu drogi ze Szprotawy do Żagania, na granicy łączących się ze sobą wsi o zabudowie łańcuchowej - Bobrzan i Chich. Z powodu swego zlokalizowania bywa też nazywanyzamkiem w Chichach Górnych. Początek istnienia obiektu wiąże się z siedzibą rycerską wzniesioną w pierwszej ćwierci XIV wieku. Była to wówczas zapewne nieduża wieża rycerska otoczona murem. U schyłku średniowiecza nieużytkowana budowla popadła w ruinę. W latach 1544-1560 w obrębie murów obwodowych wzniesiono trzyskrzydłowy zamek z krużgankiem przy skrzydle środkowym. Naprzeciw krużganka, w murze kurtynowym znajdował się wjazd, do którego wiódł zwodzony most. Następne wieki przyniosły kolejne remonty, przebudowy i zmiany. Efektem prowadzonych prac było zamurowanie krużganka i wzniesienie czwartego skrzydła od strony wschodniej, wewnątrz muru obwodowego. Sklepienia sieciowo-gwieździste we wnętrzach zamkowych wskazują na udział w jego budowie działającego w tym czasie warsztatu muratorskiego w Żaganiu. Po II wojnie światowej był użytkowany przez PGR, ale po częściowym spaleniu około 1960 roku został opuszczony. W latach 1979-1980 budowlę zabezpieczono z funduszy konserwatorskich. W roku 1983 zabytek przejął Witold Rabski i rozpoczał prace remontowo-adaptacyjne. Gotycko-renesansowy zamek murowany z kamienia i cegły jest czteroskrzydłowy z prostokątnym dziedzińcem pośrodku. Na zewnątrz boki skrzydeł wybrzuszone z prostokątnymi basztami w narożach od strony frontowej. Piętrowy budynek jest nakryty dwuspadowym dachem obejmującym także baszty, prawdopodobnie pierwotnie zwieńczone odrębnymi daszkami, być może kopułowymi. Elewacje gładkie, w narożach boniowane, ze śladami dekoracji graffitowej. Część okien posiada kamienne obramowania renesansowe. Niektóre pomieszczenia mają sklepienia sieciowo-gwieździste, krzyżowe i kolebkowe. Prostokątną skalę w zachodnim skrzydle nakrywa dwuprzęsłowe sklepienie siatkowo-gwieździste, wsparte na sześciobocznym filarze. Od południa i wschodu zachował się fragment fosy, obecnie suchej. Park, otaczający zamek od południa, zachodu i północy, obejmuje niespełna 3 hektary. Jego część południowa (od zamku do rzeczki) wykazuje ślady formowanego ogrodu z XVIII wieku. Największa, północna część założona została na początku XX wieku. W parku znajdują się dwa stawy przedzielone groblą, obsdzoną stuletnimi dziś drzewami.

Chichy

Kościót pw. św. Jana Chrzciciela - wczesno-gotycki, pochodzący z drugiej połowy XIII w. był sklepiony w początkach XVI w., rozbudowany w 1614 roku (kaplica), odnowiony w 1710 roku. W drugiej połowie XVIII w. przebudowano okna, a sto lat później szczyty. Murowany z kamienia, jednonawowy z prostokątnym prezbiterium, z kaplicą, zakrystią i składzikiem. Do nawy od strony zachodniej przylega prostokątna wieża. Nawa nakryta czteroprzęsłowym, a prezbiterium dwuprzęsłowym sklepieniem sieciowym. We wnętrzu zachowały się dwa wczesnogotyckie tryptyki oraz szereg renesansowych kamiennych nagrobków. Kościół otoczony jest kamiennym murem z XIV-XV w., w obrębie którego znajduje się parterowa brama z ostrołukowym przejazdem.
 

Pałac

Dobra ziemskie potwierdzone są w Chichach źródłowo już na początku XV wieku. Średniowieczna siedziba rycerska znajdowała się w południowej części wsi, gdzie w przebudowanej postaci przetrwała do dziś (zob. zamek w Janowcu). W XVI lub XVII wieku nastąpił podział majętności w Chichach, w rezultacie czego wyodrębniły się dwa folwarki górny (Bobrzany) i dolny. Przy tym ostatnim położonym w północnej części wsi powstał prawdopodobnie w XVIII wieku, dwór. Na jego miejscu, być może przy wykorzystaniu starych murów, zbudowany został w pierwszej połowie XVIII wieku pałac barokowy. Przebudowa przeprowadzona około 1840 roku nadała mu znamiona neoklasycystyczne, przy czym obiekt powiększono o dobudówkę od północy.
W latach siedemdziesiątych obecnego stulecia pałac poddano pracom remontowym i adaptacyjnym, niszcząc przy tym część architektonicznego wystroju elewacji. Pałac położony w parku jest budowlą murowaną, piętrową na wysokim podpiwniczeniu, założoną na planie prostokąta o wymiarach 24.65 x 13.25 m z dobudowanym od północy prostokątnym aneksem. Zarówno część główną jak i dobudówkę nakrywają dachy mansardowe z lukarnami. Elewacja podzielona listownym gzymsem między kondygnacyjnym w narożach ujęte boniowaniem. Okna w parterze zdobią profilowanie nadokienniki. Fasada zaakcentowana jest na osi środkowej pozornym ryzalikiem, zwieńczonym trójkątnym frontem. Do wejścia prowadzi wysoki, dwustronny podjazd.

Park

Z rysunku F.B. Wernera wykonanego około 1740 roku, wynika, że przy barokowym pałacu znajdował się ozdobny ogród, przylegający od południa. Wraz z przebudową rezydencji przekształcone zostało również jej otoczenie, założony na powierzchni blisko 5 ha swobodny park krajobrazowy zajął miejsce dawnego ogrodu. W parku występuje 16 gatunków drzew. Starodrzew koncentruje się w południowo - wschodniej części założenia.

Dom Nr 16 Dawna plebania, zbudowany w pierwszej połowie XIX wieku, klasycy